Ο Ερντογάν θέλει να ξαναχαράξει τα σύνορα: Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης και οι ζώνες θανάτου

Ο Ερντογάν θέλει να ξαναχαράξει τα σύνορα: Η αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης και οι ζώνες θανάτου

Η Γαλάζια Πατρίδα του Ερντογάν μεγαλώνει και εδραιώνεται στο βόρειο Ιράκ, σύμφωνα με αποκαλυπτική έρευνα του BBC

Το μεγαλεπήβολο σχέδιο της Γαλάζιας Πατρίδας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν περιορίζεται στη Μεσόγειο. Ο νέο-οθωμανικός αναθεωρητισμός εκτείνεται από το Αιγαίο και το Λιβυκό Πέλαγος μέχρι τη Συρία και το βόρειο Ιράκ.

Καθώς η Άγκυρα μεγαλώνει την επιρροή της στη Συρία μέσω του νέου, ισλαμικού καθεστώτος του πρώην τζιχαντιστή Τζολάνι, εκτενής έρευνα του BBC αποκαλύπτει σήμερα τα τετελεσμένα μιας λιγότερο ηχηρής αλλά εξίσου σημαντικής διάστασης της τουρκικής επεκτατικής πολιτικής στο Ιράκ, που άρχισε πριν από δεκαετίες στο όνομα της καταπολέμησης της «τρομοκρατίας του PKK» αλλά έχει ως βασικό στόχο την εξόντωση και εκδίωξη του κουρδικού πληθυσμού από τις παραμεθόριες περιοχές.

Η «απαγορευμένη ζώνη», η «εισβολή» στο Ιράκ και οι 136 βάσεις

Πρόκειται για την επέκταση της λεγόμενης «ζώνης ασφαλείας» κατά μήκος των τουρκοϊρακινών συνόρων (που χρονολογείται από τη δεκαετία του ΄90 και τους πολέμους που ανέτρεψαν το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεϊν), με τη σταδιακή δημιουργία μιας «απαγορευμένης ζώνης» σε βάθος μέχρι και 40 χλμ μέσα στο ιρακινό έδαφος.

Συνδυάζοντας δορυφορικές φωτογραφίες, ανοιχτές πηγές και επιτόπια δημοσιογραφική έρευνα, η ομάδα του βρετανικού δικτύου αποτύπωσε 136 μεγάλες και μικρές τουρκικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή, καθώς και την κατασκευή δρόμων συνολικού μήκους 660 χιλιομέτρων που τις συνδέουν. Εννέα από τις δέκα βάσεις έχουν δημιουργηθεί μετά από το 2018.

Πώς εδραιώθηκε η Τουρκία στο Ιράκ

Εξαιτίας της τουρκικής κατοχής χιλιάδες Κούρδοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τα χωράφια τους, άλλοι αδυνατούν να καλλιεργήσουν τη γη τους που βρίσκεται μέσα ή δίπλα στις ζώνες του θανάτου, όπου περιπολεί ο τουρκικός στρατός και καραδοκούν σμήνη από drones για να βομβαρδίσουν κάθε «τρομοκράτη». Δασικές, καλλιεργήσιμες αλλά και κακοτράχαλες εκτάσεις έχουν μετατραπεί σε καμένη γη ώστε να μην προσφέρουν καταφύγιο σε κανέναν.

Η αποδυναμωμένη κεντρική κυβέρνηση της Βαγδάτης περιορίζεται σε φραστικές καταδίκες ενώ έχει υπογράψει με την Άγκυρα μνημόνιο συνεργασίας κατά του PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν). Η συνεργασία μεταξύ Βαγδάτης και Άγκυρας για την καταπολέμηση του PKK χρονολογείται από το 1984 όταν το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεϊν επέτρεψε για το σκοπό αυτό την είσοδο τουρκικών δυνάμεων στο ιρακινό έδαφος σε βάθος μέχρι 5 χλμ για ένα έτος.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ειδικά μετά την πτώση του καθεστώτος Χουσεϊν, πύκνωσαν οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί και οι χερσαίες επιχειρήσεις της Τουρκίας, η οποία προβάλει επιπλέον το επιχείρημα προστασίας τουρκικής μειονότητας. Υπενθυμίζεται ότι επί δεκαετίες η Τουρκία, το Ιράκ και το Ιράν-παρά τις επιμέρους διαφορές τους- έχουν ως κοινό στόχο την αποτροπή δημιουργίας ανεξάρτητου κουρδικού κράτους. Σήμερα, χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες επανδρώνουν τις βάσεις στο βόρειο Ιράκ, που διαθέτουν πυροβολικό, τεθωρακισμένα και ελικοδρόμια.

Η περιφερειακή κυβέρνηση του ιρακινού Κουρδιστάν -που ελέγχεται από το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (KDP), αντίπαλο του PKK- συναλλάσσεται και διατηρεί στενές σχέσεις με την Τουρκία, διεκδικώντας παράλληλα μεγαλύτερη αυτονομία από τη Βαγδάτη. Όπως σημειώνει το BBC, το ηγετικό στέλεχος και μέλος του Πολιτικού Γραφείου του KDP, Hoshyar Zebari, κατηγορεί το PKK για την παρουσία του τουρκικού στρατού στο ιρακινό Κουρδιστάν. «Οι Τούρκοι δεν βλάπτουν το λαό μας (…) ο μοναδικός στόχος τους είναι το PKK», είπε.

Εντελώς διαφορετική είναι η κατάσταση σύμφωνα με κατοίκους της περιοχής και τη ΜΚΟ Crisis Group που καταγγέλλουν ότι η τοπική κουρδική κυβέρνηση βοηθά στη συγκάλυψη των τουρκικών εγκλημάτων και διώκει εκείνους που μιλούν για τα θύματα των τουρκικών βομβαρδισμών. Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι σε επίσημα έγραφα τα θύματα των τουρκικών αεροπορικών επιθέσεων καταγράφονται ως θύματα «εκρήξεων», χωρίς να προσδιορίζονται οι δράστες, γεγονός που εμποδίζει τις οικογένειες τους να ζητήσουν δικαιοσύνη και αποζημίωση. Από την πλευρά της η τοπική κουρδική διοίκηση κάνει λόγο για «τραγική απώλεια αμάχων ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ του PKK και του τουρκικού στρατού».

Αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λωζάνης

Οι επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού συνεχίζονται στην περιοχή παρά την έκκληση του φυλακισμένου ηγέτη του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, στα μέλη της οργάνωσης τον περασμένο Φεβρουάριο, να καταθέσουν τα όπλα στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με την κυβέρνηση Ερντογάν για συμφιλίωση και εκδημοκρατισμό.

Οι σχετικές διαπραγματεύσεις φαίνεται πως πάγωσαν μετά την αναταραχή που προκάλεσε στην Τουρκία η σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης και σημαντικότερου πολιτικού αντιπάλου του προέδρου Ερντογάν, Εκρέμ Ιμάμογλου, για διαφθορά.

Ένα από τα σενάρια προέβλεπε ότι ο Οτσαλάν θα μιλούσε μέσα από τη φυλακή με βιντεοκλήση σε συνέδριο του PKK που θα συνερχόταν κάπου στο βόρειο Ιράκ με θέμα τον αφοπλισμό και τη διάλυση της οργάνωσης.

Παρά τα εσωτερικά προβλήματα η τουρκική ηγεσία παραμένει προσανατολισμένη στην καταστροφή του ένοπλου κουρδικού κινήματος εντός και εκτός συνόρων, υλοποιώντας παράλληλα βήμα-βήμα το όραμα της Γαλάζιας Πατρίδας και αμφισβητώντας στην πράξη τη συνθήκη της Λωζάνης που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας.

Πηγή: tovima.gr

Share this post